Newsletter

 Dopisz się do newslettera:

Mity i kontrowersje na temat witaminy C

2017-05-25

witamina C„LEWOSKRĘTNA" WITAMINA C

Na cząsteczkę kwasu askorbinowego składa się sześć atomów węgla, osiem atomów wodoru i sześć atomów tlenu. Jeśli narysujemy tę trójwymiarową cząsteczkę na płaszczyźnie w odpowiedni sposób, wtedy grupa atomów złożona z wodoru i tlenu może znaleźć się po prawej albo lewej stronie schematu. Mówimy wtedy odpowiednio o konfiguracji D lub L, które są swoimi lustrzanymi odbiciami. W kwasie L-askorbinowym ta grupa atomów znajduje się po lewej stronie. Nie świadczy to jednak o lewoskrętności cząsteczki.

Lewoskrętność i prawoskrętność odnosi się do właściwości optycznych dla cząsteczki. Właściwości te oznaczane są znakiem (-) czyli lewoskrętna albo (+) czyli prawoskrętna i określają, w którą stronę skręca się płaszczyzna spolaryzowanego światła przechodzącego przez próbkę substancji czynnej optycznie. Skręcenie może być zgodne z ruchem wskazówek zegara (w prawo) lub przeciwne (w lewo). Wzory sumaryczne formy L i D są takie same, nie ma istotnych różnic właściwości chemicznych. Jednak istnieją różnice biologiczne. Za witaminę C uznaje się jedynie konfigurację L kwasu askorbinowego, czyli kwas L-askorbinowy.

Właściwości witaminy ma zatem tylko kwas L(+)-askorbinowy, który jest izomerem prawoskrętnym i taka jego postać jest obecna we wszelkich lekach i suplementach, a kwas D(-)-askorbinowy jest izomerem lewoskrętnym i witaminą C nie jest. Wszystkie witaminy C dostępne na rynku - niezależnie od zapewnień producentów - to kwas L(+)-askorbinowy.

Zatem cząsteczka, którą uznajemy za witaminę C, posiada konfigurację względną L (błędnie utożsamianą z lewoskrętnością), oraz właściwość optyczną (+) – która prawidłowo odnosi się do prawoskrętności.

NATURALNA A SYNTETYCZNA WITAMINA C

W zasadzie nie powinno istnieć rozróżnienie na postać naturalną i syntetyczną, ponieważ w obu przypadkach jest to ten sam związek chemiczny czyli kwas L(+)-askorbinowy. Zwykle przez naturalną witaminę C rozumie się tą pozyskiwaną bezpośrednio z owoców lub warzyw w procesach ekstrakcji, natomiast syntetyczna jest wynikiem procesu biotechnologicznego.

Producenci często w celach reklamowych umieszczają na opakowaniach zapewnienia, że ich produkt jest całkowicie naturalny. Jednak jest to przekłamanie, ponieważ na skalę przemysłową kwas L-askorbinowy wytwarzany jest zawsze metodami biotechnologicznymi (ekstrakcja z roślin jest nieopłacalna). Tak otrzymana witamina C nie różni się niczym od tej występującej w naturze.

Z chemicznego punktu widzenia witamina C, która znajduje się w owocach czy warzywach, również jest syntetyczna, ponieważ powstała na drodze reakcji chemicznej z cukrów. W związku z tym niezależnie od tego, skąd pochodzi witamina C (z owoców czy z laboratorium), ma ona identyczną budowę i właściwości.

Natomiast witamina C znacznie lepiej przyswaja się z diety. Owoce i warzywa bogate w witaminę C są również źródłem innych związków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania, w tym takich, które ułatwiają wchłanianie witamin i które wraz z witaminą C wykazują synergistyczne działanie antyoksydacyjne.

Jednak działanie prozdrowotne i działania niepożądane pozostaną takie same niezależnie czy jest to kwas L(+)-askorbinowy pochodzący z owoców czy z laboratorium.

MEGA DAWKI WITAMINY C

Wątpliwości budzi nie tylko cel przyjmowania witaminy C, ale także jej dawkowanie. Spór naukowców o faktyczną rolę witaminy C w procesach chorobowych sięga czasów II wojny światowej (sama witamina została odkryta zaledwie kilka lat wcześniej). Zaostrzył się natomiast i przeniknął do opinii publicznej w latach 70. ubiegłego wieku, kiedy to dwukrotny laureat Nagrody Nobla, Linus Pauling, prowadził badania nad jej biologicznymi właściwościami.

Uważał on, że rekomendowane dzienne zapotrzebowanie na witaminę C jest tak naprawdę minimalnym zapotrzebowaniem, pozwalającym na sprawne, ale nieoptymalne funkcjonowanie organizmu.

Sam rekomendował znacznie wyższe dawki kwasu askorbinowego, dochodzące nawet do kilku gramów na dzień. Utrzymywał, że tak duże spożycie tej witaminy przedłużyło mu życie (zmarł w 1994 roku w wieku 93 lat). Niestety wciąż nie wiadomo, czy miał rację.

Oficjalnie, środowiska naukowe podchodzą sceptycznie do przyjmowania witaminy C w dawkach przekraczających 200 mg dziennie, z uwagi na brak wystarczających dowodów na jej pozytywny wpływ w większych ilościach. Istnieje jednak grono badaczy podzielających przekonania Paulinga. Obie strony przedstawiają wyniki swoich badań, które przeczą sobie nawzajem.

Średnio wraz z pożywieniem przyjmujemy dziennie ok. 70-80 mg witaminy C, co dość dobrze pokrywa się z zalecanym dziennym spożyciem. To oszacowanie nie uwzględnia suplementów diety. Poza tym kwas askorbinowy jest bardzo szeroko rozpowszechniony, jego duże ilości znajdują się przede wszystkim w owocach i warzywach.

Jeśli chcemy zwiększyć ilość przyswajanej witaminy C warto jeść więcej nieprzetworzonych owoców i warzyw - związek ten jest bardzo wrażliwy na wysoką temperaturę a także na światło i tlen obecny w atmosferze.

Nie należy natomiast przyjmować bardzo dużych ilości witaminy C na raz, ponieważ nadmiary kwasu askorbinowego są szybko wydalane z organizmu. Jednorazowy limit wynosi ok. 400 mg przy przyjęciu doustnym, ale już przy kilkudziesięciu mg obserwuje się spadek efektywności wchłaniania z przewodu pokarmowego. Większe dawki powodują dalszy spadek wchłaniania: z 3000 mg absorbowane jest tylko 40% .

Należy mieć na uwadze również działania niepożądane wynikające z długofalowego przyjmowania dużych dawek jak powstawanie kamieni nerkowych czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe. W przypadku kobiet ciężarnych witamina C należy do środków bezpiecznych w granicach zalecanego dziennego spożycia.

WITAMINA C - CUDOWNY LEK NA WSZYSTKO?

Jesteśmy atakowani informacjami, że witamina C jest lekiem na przeziębienie, grypę, katar, zapalenie zatok, stany zapalne, infekcje pasożytnicze, zatrucia organizmu toksynami chemicznymi i mykotoksynami, wszystkie rodzaje wirusowego zapalenia wątroby, zespoły złego wchłaniania, szkorbut i rozchwianie zębów, trudno gojące się rany i złamania, skłonności do krwawienia. Pojawiają się również informacje, że zmniejsza ona ryzyko zawału, wylewu, udaru i śmierci w wyniku choroby układu krążenia.

A jak jest naprawdę?

Jak dotąd ustalono, że rola witaminy C w leczeniu przeziębienia jest znikoma. Udział witaminy C w funkcjonowaniu układu odpornościowego wciąż nie jest do końca jasny.

W opinii naukowej, wydanej przez EFSA na podstawie analizy wyników licznych badań, możemy przeczytać, że udowodniono relację przyczynowo-skutkową pomiędzy przyjmowaniem witaminy C, a normalnym funkcjonowaniem układu immunologicznego. Ale niestety nie ma jednoznacznych dowodów na to, że dzięki witaminie C skróci się czas przeziębienia lub że choroba przebiegnie łagodniej.

Istnieją badania zarówno potwierdzające jak i obalające taką tezę...

Rola witaminy C w zmniejszaniu stanu zapalnego została za to dość dobrze zbadana i ugruntowana w badaniach klinicznych. Kwas askorbinowy może zmniejszać stężenie mediatorów stanu zapalnego, takich jak białko C-reaktywne czy interleukina-6 oraz całkowitą ilość leukocytów.

Jeśli chodzi o zakażenia pasożytnicze, do tej pory udokumentowano pozytywne działanie połączenia witaminy C z witaminą K3 i lewamizolem przeciw rodzajowi Trypanosoma (świdrowce) oraz połączenia z antymonem (III) w przebiegu leiszmanioz.

Witamina C może być stosowana jako niespecyficzny środek na wiele zatruć ze względu na swoje właściwości redukujące.

Podobnie jak w przypadku zatruć, witaminy C można użyć w postaci modulatora stresu oksydacyjnego w zapaleniach wątroby, ale nie jako samodzielny lek.

Witamina C jest głównym czynnikiem zapobiegającym szkorbutowi i stosowanym w jego leczeniu.

W przypadku krwawień i trudno gojących się ran warto pamiętać, że kwas askorbinowy bierze udział w syntezie kolagenu.

W stanach niedoborów żelaza może zwiększyć jego biodostępność.

W przypadku schorzeń układu sercowo-naczyniowego metaanalizy pokazały, że suplementacja witaminą C nie wpływa na ryzyko wystąpienia poważnych incydentów sercowo-naczyniowych. Nie wpływa również na zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru.

Do potwierdzonych prozdrowotnych właściwości witaminy C możemy zaliczyć poprawę funkcjonowania śródbłonka naczyń krwionośnych u pacjentów z cukrzycą i po przebytym incydencie sercowo-naczyniowym. Hamuje ona również agregację złogów cholesterolu.

Bardzo kontrowersyjnym tematem dotyczącym witaminy C jest jej zastosowanie w onkologii. W środowisku naukowym jest wielu zwolenników i wielu przeciwników podawania wysokich dawek askorbinianu sodu jako adiuwanta terapii onkologicznej. Znajdują się również tacy, którzy twierdzą, że stosowanie samej witaminy C leczy nowotwory. Niektóre ośrodki próbują wykorzystać wiarę pacjentów w nowe terapie, promując bardzo kosztowne terapie przeciwnowotworowe o niepotwierdzonej skuteczności. W piśmiennictwie znajdziemy jednak badania kliniczne, których pacjenci w pozytywny sposób odpowiadali na wysokie dawki witaminy C podawane dożylnie, jak i doustnie. Można przypuszczać, że kombinacja witaminy C z niektórymi rodzajami chemio terapii może być skuteczniejsza niż sama chemioterapia. Witamina C podawana samodzielnie nie ma aktywności przeciwnowotworowej, lecz może poprawiać jakość życia i zmniejszać niepożądane efekty chemioterapii.

Sprawdź produkty z witaminą C

Acerola Plus, tabletki do ssania, 60 szt

Gripovita Forte Witamina C 850mg, saszetki, 10 szt

Olimp Gold-Vit C 1000 Forte, kapsułki, 30 szt

Rutinacea Junior, syrop, 100ml

Rutinacea Max, tabletki, 60 szt

Rutinoscorbin, tabletki powlekane, 150 szt

Witaminy - występowanie i wskazania do stosowania

2015-02-17

witaminyWitamina A

Występowanie:
Tran, wątroba cielęca i wołowa, marchew, kapusta włoska, szpinak oraz morele, śliwki, żółtka, mleko, masło i zielone części roślin

Wskazania do stosowania:
Choroby wzroku, skóry, anemia, nadczynność tarczycy, zakażenia oraz zahamowanie wzrostu u dzieci...

 

DotPay bezpieczne płatności online

© 2011-2017 by Apteka Internetowa Lekosfera | wykonanie red agencja interaktywna, wrocław