O prawidłowej płodności mówimy, gdy kobieta zachodzi w ciążę w ciągu roku starania się o dziecko. Niestety ze względu na ciągłe podwyższanie się wieku osób, które starają się o dziecko oraz inne czynniki, takie jak zanieczyszczenie środowiska, problem z płodnością będzie dotyczył coraz większego odsetka par. Obecnie szacuje się, że 15% kobiet starających się o dziecko nie zajdzie w ciążę w ciągu pierwszego roku starań. Średnio połowa z nich uzyska ciążę w trakcie drugiego roku starań, zaś u pozostałych problem z płodnością będzie bardziej złożony.

Jednym z najczęstszych przyczyn zaburzeń miesiączkowania i niepłodności u kobiet jest zespół policystycznych jajników (PCOS) – dotyka on ok. 5 – 10% kobiet. W zespole tym obserwujemy nieprawidłową budowę jajników, nieregularne cykle, cykle bezowulacyjne oraz zmniejszoną wrażliwość tkanek na insulinę, która może prowadzić do hiperinsulinemii. Podwyższony poziom insuliny zwiększa produkcję androgenów w jajnikach, co z kolei nasila problem z regularnością cyklu miesiączkowego. W leczeniu PCOS zastosowanie znalazły substancje uwrażliwiające tkanki na insulinę takie jak metformina, pioglitazon, a ostatnio inozytol.

Inozytol należy do witamin z grupy B. Występuje w postaci myo-inozytolu (MYO) oraz D-chiro-inozytolu (DCI). Inozytol odgrywa istotną rolę w prawidłowym dojrzewaniu oocytów. Jego zmniejszone stężenie w organizmie może prowadzić do gorszej jakości komórek jajowych. Niedobór inozytolu oraz nieprawidłowe proporcje pomiędzy MYO i DCI mogą prowadzić do rozwoju hiperinsulinemii, która z kolei powoduje wzmożoną produkcję androgenów w jajnikach, zaburzając prawidłowość cyklów i prowadząc do wystąpienia lub nasilenia objawów PCOS.

Badania naukowe wykazały, że stosowanie preparatów zawierających myo-inozytol prowadzi do zmniejszenia insulinooporności, przez co przyczynia się do zmniejszenia stężenia androgenów, zwiększenia regularności cyklów miesiączkowych, częstszego występowania owulacji oraz poprawy gospodarki węglowodanowej i lipidowej. W badaniach prowadzonych przez Constantino w grupie pacjentek z PCOS przyjmujących preparaty myo-inozytolu u 69,5% pojawiła się owulacja, zaś u pacjentek przyjmujących jedynie kwas foliowy wystąpiła ona u 21%.

Często problem z płodnością jest problemem złożonym i dotyczy zarówno kobiety jak i mężczyzny. Problem płodności męskiej jest czynnikiem istotnym w 50 – 60% przypadków par leczących się z powodu niepłodności. Obecne stanowisko Europejskiego Towarzystwa Urologicznego nakazuje objęcie opieką lekarską mężczyzn we wszystkich parach leczących się z powodu niepłodności, nawet jeśli przyczyny niepłodności ustalono po stronie kobiety. Postępowanie takie ma na celu zwiększenie efektywności leczenia oraz skrócenie czasu oczekiwania na ciążę.

Suplementacja diety preparatami zawierającymi inozytol oraz przeciwutleniacze jest łatwo dostępną i jedną z najprostszych metod poprawy jakości nasienia. Warto podkreślić, że nie wszystkie witaminy mają korzystny wpływ na płodność mężczyzn. Istotne jest, by stosować suplementy diety właściwie zbilansowane zarówno pod względem jakościowym jak i ilościowym. Wśród składników poprawiających jakość nasienia należy wyróżnić:
• selen – pełni rolę przeciwutleniacza,
• argininę – odgrywa rolę w dostarczaniu plemnikom energii, wpływa na pracę naczyń krwionośnych w trakcie wzwodu,
• karnitynę – wpływa na pracę mitochondriów, dostarczających energii plemnikom, a przez to umożliwiających połączenie się plemnika z komórką jajową,
• myo-inozytol – wpływa na skład i jakość płynu nasiennego oraz jakość plemników.

Badania wykazały, że stosowanie preparatów zawierających myo-inozytol oraz antyoksydanty znacznie poprawiało ilość plemników w nasieniu oraz zwiększało ich ruchliwość.

Myo-inozytol jest substancją bezpieczną i dobrze tolerowaną. W żadnych z badań nie stwierdzono działań ubocznych podczas stosowania suplementacji inozytolem. Duże bezpieczeństwo oraz wielokierunkowe, korzystne działanie myo-inozytolu na płodność zarówno kobiet jak i mężczyzn sprawia, iż wprowadzenie suplementacji tym składnikiem może być przełomem w poprawie efektów leczenia bezpłodności.